Schiet medische zorg asielzoekers tekort?
Rachman, het tweejarige zoontje van de asielzoeker Sadedin Ibraim, overleed april dit jaar aan een longontsteking. De verpleegkundige van de medische dienst van het opvangcentrum waar het gezin Ibraim was ondergebracht, weigerde het zieke jongetje te verwijzen naar een huisarts, waardoor hulp voor hem te laat kwam. Een reportage van Netwerk over de problemen bij de medische zorg aan asielzoekers.
Zie verder/bekijk de uitzending van Netwerk (EO/NCRV) van 3 oktober 2006: www.netwerk.tv
Wordt verzorgd
Stichting Een Royaal Gebaar zoekt naar mogelijkheden voor ongedocumenteerde migranten (in Nederland vaak omschreven als illegalen) om zich te verzekeren. Ook willen we weten of het mogelijk is dat uitgeprocedeerde asielzoekers via de Stichting Een Royaal Gebaar een collectieve ziektekostenverzekering afsluiten. Meer hierover in het dossier Wordt verzorgd
Hulpverleners en artsen maken zich zorgen over het strenge asielbeleid van het kabinet, omdat dit ten koste zou gaan van een goede gezondheidszorg voor vreemdelingen. “De medische aspecten wegen te weinig mee in het vreemdelingenbeleid”, zegt Martin Hoekstra van GGZ Nederland, de koepel van instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg. “Hulpverleners zien hun werk doorkruist door in hun ogen onjuiste en onbegrijpelijke beslissingen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst.” De Landelijke Huisartsen Vereniging signaleerde eind 2004 dat medici steeds meer vreemdelingen zien met psychische klachten. Woordvoerder Jos Schoenmakers: “Artsen in uitzetcentra zien soms patiënten die niet goed behandeld kunnen worden. Wij moeten als beroepsgroep een onafhankelijke stelling innemen.” Het ministerie van Justitie meent dat de medische aspecten wel degelijk meewegen in het vreemdelingenbeleid. Ook zegt een woordvoerder dat de werkzaamheden van de medische dienst van de IND voldoen aan alle medische maatstaven.’
Bron: de Volkskrant 18 februari 2006
Commissie Leeftijdsonderzoek luistert liever niet naar haar leden
De Commissie Leeftijdsonderzoek biedt zo weinig ruimte voor bezwaren van haar leden dat arts dr Loes van Willigen heeft besloten zich terug te trekken uit de commissie. Defence for Children International Nederland is bezorgd over deze nieuwe uiting van de twijfels die er bestaan rondom de uitvoering van het leeftijdsonderzoek onder alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Lees voor meer informatie het persbericht van Defence for Children.
Tweedeling in de Zorg op basis van papieren
De Haagse ziekenhuizen en de instelling voor geestelijke zorg Parnassia hebben woensdag 21 december besloten vanaf 1 januari alleen nog de spoedeisende zorg voor onverzekerden te betalen. Zij zijn waarschijnlijk de eersten die dit besluiten. Zorginstellingen hebben niet meer de middelen om die kosten te dekken en de zich altijd maar verder terugtrekkende overheid bemoeit zich er niet eens meer mee. Daarmee is de tweedeling in de zorg een feit. Het solidariteitsbeginsel waardoor een fatsoenlijke samenleving zich kenmerkt en dat ook tientallen jaren in ons land geëerbiedigd werd, verdwijnt. Zorg verliest het van de markt.
Wel worden onverzekerde mensen met een hartinfarct, met open tuberculose of die zelfmoord willen plegen geholpen. Maar als je een infarct gehad hebt en je lijdt aan hartfalen dan zoek je het maar uit. Als je depressief bent dan zie je maar, tenzij je natuurlijk weer de hand aan jezelf slaat. We weten ook eigenlijk wel om wat voor mensen het nu nog gaat: daklozen en illegalen. Projectmanager de Leeuw van Medisch Centrum Haaglanden zegt: “We zullen illegalen die niet direct geholpen hoeven te worden, adviseren voor behandeling terug te gaan naar het land van herkomst”. Wat te denken van een gezin van asielzoekers die hier wegmoeten, maar in dat land van herkomst niet meer welkom zijn en hier op straat belanden? Het is daarmee de eerste breuklijn waarlangs de samenleving in tweeën uiteen valt. Degenen met papieren en degenen zonder papieren.
En dat terwijl gezondheid en ziekte al zo veel met verschillen in inkomen te maken hebben. Mensen die weinig verdienen, onder grotere maatschappelijke druk staan en die meer moeite hebben hun weg in een samenleving te vinden zijn aanzienlijk kwetsbaarder ziek te worden. Juist zij hebben extra zorg nodig. Al jaren hamert de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) erop dat gelijke toegang tot zorg onvoldoende is. Het gaat om ‘equity’: wie het meeste zorg nodig hebben zouden ook extra programma’s en toegepaste voorzieningen moeten krijgen. Zwangere vrouwen meer dan andere vrouwen. Kinderen meer dan volwassenen. Het komt voort uit de plicht tot zorg die elke samenleving volgens de internationale verklaring van de Rechten van de Mens heeft.
Artsen hebben bovendien de verantwoordelijkheid op te komen voor de individuele belangen van een patiënt. Daarvoor hebben ze de eed van Hippocrates afgelegd. Ze zijn niet opgeleid om voor een overheid uit te selecteren wie wel en niet behandeld zal worden. Geen enkele arts kan het zich daarom veroorloven een patiënt de juiste behandeling te onthouden. Elke patiënt heeft ook het recht om de arts te zien die hem of haar belieft. De overheid mag daartoe geen belemmeringen opwerpen. In principe is het dus niet mogelijk om onverzekerden de correcte zorg te onthouden. Wordt het niet tijd dat artsen weer de straat op gaan om te laten weten dat ze de zorgverzekeraar of de projectmanager niet op hun stoel wensen.
Een illegaal met een geslachtsziekte wordt niet langer geholpen. Dat daarmee zijn kans op het krijgen van HIV-infectie ook aanzienlijk toeneemt kan ons blijkbaar niet schelen. Had hij maar papieren moeten hebben, dan hadden we zijn leven kunnen redden. Het onthouden van de behandeling van de geslachtsziekte betekent dus ook nog eens dat men de belangen van de publieke zorg met voeten treedt. Hoe kan de publieke zorg verdere uitbreiding van de hiv-epidemie voorkomen als ze gehinderd wordt om goede kwaliteit preventieprogramma’s uit te voeren? Dit gaat dus tegen het algemeen belang in.
De zorg is geen markt en mag geen markt zijn. Een Minister voor Volksgezondheid moet ook vanuit een volksgezondheidsvisie van zich laten horen. Hij moet aan Medisch Centrum Haagladen laten weten dat men daar de arts moet laten bepalen wat er nodig is en dat men er lopende programma’s ter bevordering van de volksgezondheid niet moet doorkruisen. Als hij niets laat horen bevestigt hij het beeld dat hij geen minister is, maar een assistent van de minister van financiën die wil dat niets nog iets kost. En wat vooral belangrijk is: Nu loopt de scheiding nog tussen mensen met en mensen zonder papieren, maar na invoering van de basisverzekering ontstaat de tweedeling tussen mensen met en mensen zonder een verzekering. Dan vallen aow-trekkers en bijstandsmoeder die de verzekering niet meer kunnen betalen, ook aan de verkeerde kant van de tweedeling in de zorg.
Alles zonnig in de Democratische Republiek Congo
Uitgeprocedeerde Congolese asielzoekers worden zonder pardon teruggestuurd naar hun land van herkomst. De minister vindt dat verantwoord. Tot voor kort konden uitgeprocedeerde Congolezen zelfs worden teruggestuurd met op hun papieren een notitie dat ze ooit asiel in ons land hadden aangevraagd. Want ach, het was geen inhoudelijke informatie. Slechts administratief. Niets aan de hand, want wij in Nederland vinden Congo een veilig land. En zelfs als ze daar vermoeden dat je een vluchteling bent, zullen ze je geen haar krenken.
In The Lancet, het meest gerenommeerde tijdschrift voor artsen, zijn nu de uitkomsten gepubliceerd van een onderzoek naar de veiligheid van het land. Conclusie: ‘Congo is the deadliest crisis anywhere in the world over the past 60 years.’ De onderzoekers brachten gegevens bij elkaar van 20.000 huishoudens, en konden zo de gevolgen van de burgeroorlog in kaart brengen. Sinds 1998, het begin van wat wel de ‘Afrikaanse Eerste Wereldoorlog’ wordt genoemd, zijn er 3,9 miljoen mensen gestorven, uitsluitend door die oorlog. Alleen al in de afgelopen 16 maanden vielen er 600.000 doden.
Helaas zijn we in Nederland niet geïnteresseerd in deze grootste humanitaire ramp sinds de Tweede Wereldoorlog. Met lachende gezichten worden de mensen naar Congo teruggestuurd. De minister vindt dat de Congolezen zelf maar moeten uitzoeken hoe ze het daar redden. Als de Nederlandse ambassadeur in Congo verklaart dat het land veilig genoeg is om er uitgeprocedeerde asielzoekers naar terug te sturen, dan is zij niet voldoende op de hoogte van de situatie in het land. In zekere zin is dat begrijpelijk. Je zit tenslotte in zo’n ambassade vrij geïsoleerd. En je hebt maar met een geselecteerd deel van de bevolking contact, en daartoe behoren niet de mensen die het risico lopen vermoord te worden. Maar als het ministerie in Nederland ook niet op de hoogte is van wat er werkelijk aan de hand is, dan is dat niet goed te praten. Voorafgaand aan het Lancet-artikel hebben vele internationale organisaties immers al aangegeven hoe onveilig Congo is. Dat geldt voor de bevolking die er woont. Maar ook voor mensen van wie je weet of kunt vermoeden dat ze er ooit zijn weggevlucht. En als je op het moment dat je vluchtte niet veilig was, dan ben je dat nu ook niet. De afgelopen jaren is er namelijk niets veranderd. Je kunt je daarom afvragen of het geen misdaad is om die mensen terug te sturen. (Ivan Wolffers)
Bron: The Lancet, 7 januari 2006, nr. 367, blz. 36-43; zie ook www.thelancet.com